Đề thi HSG Sinh học Lớp 9 - Năm 2016-2017 (Có đáp án)
Bạn đang xem tài liệu "Đề thi HSG Sinh học Lớp 9 - Năm 2016-2017 (Có đáp án)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
File đính kèm:
de_thi_hsg_sinh_hoc_lop_9_nam_2016_2017_co_dap_an.doc
Nội dung tài liệu: Đề thi HSG Sinh học Lớp 9 - Năm 2016-2017 (Có đáp án)
- PHỊNG GD & ĐT KẾ SÁCH ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI HUYỆN LỚP 9 Năm học: 2016 – 2017 Đề chính thức MƠN: Sinh Học Thời gian làm bài: 150 phút (Đề này gồm 6 câu, 1 trang) Câu 1: (2,5 điểm) HIV là gì? Nêu các con đường lây nhiễm HIV và đề xuất các biện pháp phịng tránh. Theo em chúng ta nên cĩ thái độ và cách cư xử như thế nào đối với người bị nhiễm HIV/AIDS? Câu 2. (2,5 điểm) a) Trình bày quá trình tiêu hĩa thức ăn ở ruột non? Tại sao nĩi ruột non là trung tâm của quá trình tiêu hĩa? b) Vì sao khi mắc các bệnh về gan thì làm giảm khả năng tiêu hĩa? Câu 3 (4,0 điểm) a) So sánh những đặc điểm giống và khác nhau về cấu tạo của ADN với ARN? b) Nêu khái niệm thụ tinh? Bản chất của quá trình thụ tinh? ý nghĩa của giảm phân và thụ tinh về các mặt di truyền, biến dị và thực tiễn? Câu 4 (3,0 điểm) a) Đột biến gen là gì? Nêu các dạng đột biến gen? Nguyên nhân, vai trị của đột biến gen? b) Những nguyên nhân nào gây ra các bệnh di truyền ở người? Những biện pháp hạn chế các bệnh di truyền ở người? Câu 5 (4,0 điểm) Một gen cĩ hiệu số % giữa nuclêơtit loại Guanin với loại nuclêơtit khác bằng 20%. Tổng số liên kết hiđrơ bằng 4050. a) Tính chiều dài của gen. b) Khi gen tự nhân đơi 4 lần thì mơi trường đã cung cấp bao nhiêu nuclêơtit mỗi loại? Tính số liên kết hiđrơ bị phá vỡ trong quá trình này. c) Nếu tất cả các gen sau 4 lần nhân đơi tạo ra đều tiếp tục sao mã một số lần bằng nhau và đã lấy của mơi trường 48000 ribơnuclêơtit. Tính số lần sao mã của mỗi ADN con. Câu 6 (4,0 điểm) Ở Cừu xét tính trạng màu lơng gồm lơng đen và lơng trắng, tính trạng kích thước lơng gồm lơng dài và lơng ngắn. Cho Cừu F1 mang hai tính trạng trên lai với nhau, F2 thu được kết quả sau: 94 Cừu lơng đen, ngắn 32 Cừu lơng đen, dài 31 Cừu lơng trắng, ngắn 11 Cừu lơng trắng, dài Biết rằng mỗi gen quy định một tính trạng. a) Phép lai trên tuân thủ quy luật di truyền nào? b) Xác định kiểu gen, kiểu hình, kiểu hình của F1 và sơ đồ lai. ------------- Hết ------------ 1
- PHỊNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN KẾ SÁCH Năm học 2016-2017 Đề chính thức Mơn: Sinh học - Lớp 9 (Thời gian làm bài 150 phút, khơng kể phát đề) ________________ HƯỚNG DẪN CHẤM Câu Nội dung Điểm 1 - HIV là virut gây suy giảm miễn dịch ở người. 0,25 (2,5 - Các con đường lây nhiễm HIV điểm) 0,25 + Qua đường máu. 0,25 + Quan hệ tình dục khơng an tồn. 0,25 + Qua nhau thai từ mẹ sang con. - Các biện pháp phịng tránh nhiễm HIV + Khơng tiêm chích ma tuý, khơng dùng chung kim tiêm, kiểm tra 0,25 máu trước khi truyền. 0,25 + Sống lành mạnh, 1 vợ 1 chồng. + Người mẹ nhiễm AIDS khơng nên sinh con. 0,25 - Đối xử với người nhiễm HIV/AIDS 0,25 + Khơng nên cách li, xa lánh hoặc kì thị với người nhiễm HIV. + Nên quan tâm, giúp đỡ người nhiễm HIV với lịng thân ái, chân 0,25 thành. + Động viên người bệnh sống cĩ ích cho gia đình, xã hội và tránh lây 0.25 lan cho người khác. 2 a. (1,75 diểm) (2,5 * Quá trình tiêu hĩa thức ăn ở ruột non: điểm) - Tiêu hố lí học: Là quá trình nhào trộn thức ăn thấm đều dịch tiêu 0,25 hố và quá trình đẩy thức ăn di chuyển trong ruột. - Tiêu hố hố học: (Ở ruột non tiêu hố hố học là chủ yếu) gồm quá trình biến đổi hồn tồn thức ăn thành chất dinh dưỡng: + Tinh bột Đường đơi Đường đơn 0,25 + Prơtêin Peptit Axitamin 0,25 + Lipit Các giọt mỡ nhỏ Glixerin và Axitbéo 0,25 0,25 + Axitnucleic Nucleơtit. * Ruột non là trung tâm của quá trình tiêu hố vì: - Tại đây xảy ra quá trình tiêu hố hồn tồn và tạo thành sản phẩm 0,5 2
- cuối cùng của quá trình tiêu hố, tất cả các loại thức ăn thành chất dinh dưỡng. b (0,75 điểm). Khi mắc các bệnh về gan thì làm giảm khả năng tiêu hĩa vì: - Dịch mật do gan tiết ra tạo mơi trường kiềm giúp đĩng mở cơ vịng 0,5 mơn vị điều khiển thức ăn từ dạ dày xuống ruột và tạo mơi trường kiềm cho enzim tiêu hố hoạt động. Gĩp phần tiêu hố và hấp thụ mỡ. - Khi bị bệnh về gan làm giảm khả năng tiết mật, dẫn đến giảm khả 0,25 năng tiêu hố. 3 a. (3,0 điểm). So sánh những đặc điểm giống và khác nhau về cấu tạo (4,0 của ADN với ARN? điểm) * Các đặc điểm giống nhau: - Đều cĩ thành phần cấu tạo từ các nguyên tố hĩa học C, H, O, N, P . 0,25 - Đều cĩ kích thước và khối lượng lớn, cấu trúc theo nguyên tắc đa 0,25 phân . - Đơn phân là nuclêơtít. cĩ 3 trong 4 loại nuclêơtít giống nhau là: A, 0,25 G, X - Giữa các đơn phân cĩ các liên kết nối lại tạo thành mạch. 0,25 * Các đặc điểm khác nhau: Cấu tạo của ADN Cấu tạo của ARN - Cĩ cấu trúc hai mạch xoắn kép. - Chỉ cĩ một mạch đơn 0,5 - Cĩ chứa loại nuclêơtít timin T mà - Chứa Uraxin mà khơng cĩ Ti 0,5 khơng cĩ uraxin U min - Cĩ liên kết hydrơ theo nguyên tắc - Khơng cĩ liên kết hydrơ bổ sung giữa các nuclêơtít trên 2 0,5 mạch - Cĩ kích thước và khối lượng lớn - Cĩ kích thước và khối lượng 0,5 hơn ARN nhỏ hơn ADN b. (1,0 điểm). Nêu khái niệm thụ tinh? Bản chất của quá trình thụ tinh? ý nghĩa của giảm phân và thụ tinh về các mặt di truyền, biến dị và thực tiễn? - Khái niệm: Thụ tinh là sự kết hợp ngẫu nhiên giữa 1 giao tử đực và 1 0,25 giao tử cái. - Bản chất của thụ tinh là sự kết hợp của 2 bộ nhân đơn bội tạo ra bộ 0,25 nhân lưỡng bội ở hợp tử. - ý nghĩa + Duy trì ổn định bộ nhiễm sắc thể đặc trưng qua các thế hệ cơ thể. 0,25 + Tạo nguồn biến dị tổ hợp cho chọn giống và tiến hĩa. 0,25 4 a. (1,5 điểm). Đột biến gen là gì? Nêu các dạng đột biến gen ? Nguyên (3 nhân, vai trị của đột biến gen ? điểm) - Đột biến gen: là những biến đổi trong cấu trúc gen cĩ liên quan đến 0,25 3
- 1 hoặc 1 vài cặp nucleotit. - Các dạng đột biến gen: Mất, thêm, thay thế 1 cặp nucleotit. 0.25 - Nguyên nhân là do rối loạn trong quá trình tự sao của ADN dưới 0.5 ảnh hưởng của mơi trường trong và ngồi cơ thể. - Vai trị: Đột biến gen biểu hiện ra kiểu hình cĩ hại cho bản thân sinh 0,5 vật: vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hịa trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự nhiên và duy trì lâu đời trong điều kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp protein. Một số it cĩ lợi cĩ ý nghĩa trong chọng giống và tiến hĩa. b. (1,5 điểm). Những nguyên nhân nào gây ra các bệnh di truyền ở người? Những biện pháp hạn chế các bệnh di truyền ở người? - Nguyên nhân: + Do các tác nhân vật lí, hĩa học trong tự nhiên. 0,25 + Do ơ nhiễm mơi trường. 0.25 + Do rối loạn trao đổi nội bào. 0,25 - Những Biện pháp hạn chế các bệnh di truyền ở người? + Hạn chế các hoạt động gây ơ nhiễm mơi trường. 0,25 + Sử dụng hợp lí các thuốc bảo vệ thực vật. 0,25 + Hạn chế kết hơn giữa những người cĩ nguy cơ mang gen gây 0,25 bệnh, bệnh di truyền. 5 a. Gọi N là số nuclêơtit của gen: (4,0 Theo giả thiết: G – A = 20% (1) 0,25 điểm) Theo NTBS : G + A = 50% (2) Cộng (1) và (2) ta được: 2G = 70%. G = 35% 0,5 A= 15% Gen cĩ 4050 liên kết hiđrơ, suy ra: 4050 = 2 A + 3 G (từ H = 2 A + 3 G) 0,25 15 35 4050 = 2 x ( )N + 3 x ( )N 100 100 4050 x 100 = 30N + 105N N = 3000 (Nu) 0,5 0,5 Vậy chiều dài của gen là: L = N.3,4 = 3000.3,4 = 5100 (A0 ) 2 2 b. Số nuclêơtit từng loại mơi trường cung cấp: Ta cĩ: A =T = 15%N = 15% x 3000 = 450 (Nu) 0,25 G = X = 35%N = 35% x 3000 = 1050 (Nu) 0,25 Nếu gen nhân đơi 4 đợt thì số nuclêơtit từng loại mơi trường cần cung cấp là: A = T = (24- 1) x 450 = 6750 (Nu) 0,25 G = X = (24- 1) x 1050 = 15750 (Nu) 0,25 Số liên kết hiđrơ bị phá vỡ: (24 – 1) x 4050 = 60750 (liên kết) 0,25 0,25 c. Số ADN con tạo ra sau 4 lần nhân đơi: 24 = 16 ADN 0,25 4
- Số ribơnuclêơtit của 1 phân tử ARN: 3000 = 1500 (Ribonuclêơtit) 2 0,25 Suy ra số lần sao mã của mỗi ADN con là: 48000 = 2 (lần) 1500 x 16 6 a. Xác định quy luật di truyền chi phối phép lai: (4,0 * Xét F2 ta cĩ: điểm) Đen 94 32 3 - Tính trạng màu lơng: Trắng 31 11 1 0,25 Đây là kết quả phép lai phân li của Menđen. 0,25 Tính trạng lơng đen là trội so với tính trạng lơng trắng. 0,25 Quy ước gen: A: lơng đen, a: lơng trắng Ngắn 94 + 31 3 - Tính trạng kính thước lơng: = = 0,25 Dài 32+11 1 Đây là kết quả phép lai phân li của Menđen. 0,25 Tính trạng lơng ngắn là trội so với tính trạng lơng dài. 0,25 Quy ước gen: B: lơng ngắn, b: lơng dài - Từ kết quả trên ta cĩ: (3 : 1). (3 : 1) = 9 : 3 : 3 : 1 0.25 Tính trạng màu lơng Đen 3 F1 x F1 : Aa x Aa 0,25 Trắng 1 Tính trạng kinh thước lơng: Ngắn 3 F1 x F1 : Bb x Bb 0,25 Dài 1 b. Tổ hợp hai cặp tính trạng trên ta cĩ : * Kiểu gen của F : AaBb ; Kiểu hình là lơng đen, ngắn 1 0,25 * Sơ đồ lai : F x F : Đen, ngắn (AaBb) x AaBb (Đen, ngắn) 1 1 0,5 G F1 : AB, Ab, aB, ab ; AB, Ab, aB, ab F2: ♂ ♀ AB Ab aB ab AB AABB AABb AaBB AaBb Ab AABb AAbb AaBb Aabb 0,5 aB AaBB AaBb aaBB aaBb 5
- ab AaBb Aabb aaBb aabb 0,25 Tỉ lệ kiểu gen: 1AABB : 2AABb : 2AaBB : 4AaBb : 1AAbb : 2Aabb : 1aaBB : 2aaBb : 1aabb. 0,25 Tỉ lệ kiểu hình: 9 lơng đen, ngắn: 3 lơng đen, dài: 3 lơng trắng, ngắn : 1 Lơng trắng, dài Lưu ý:- Học sinh làm bài các câu hỏi so sánh sự khác nhau nếu đúng vẫn cho điểm như đáp án. - Học sinh làm bài tập cách làm khác, nếu đúng vẫn cho điểm như đáp án. Hết 6

