Giáo án Địa lí Lớp 6 - Tiết 35, Bài 26: Đất và các nhân tố hình thành đất - Năm học 2020-2021 - Hồ Thanh Hải
Bạn đang xem tài liệu "Giáo án Địa lí Lớp 6 - Tiết 35, Bài 26: Đất và các nhân tố hình thành đất - Năm học 2020-2021 - Hồ Thanh Hải", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
File đính kèm:
giao_an_dia_li_lop_6_tiet_35_bai_26_dat_va_cac_nhan_to_hinh.docx
Nội dung tài liệu: Giáo án Địa lí Lớp 6 - Tiết 35, Bài 26: Đất và các nhân tố hình thành đất - Năm học 2020-2021 - Hồ Thanh Hải
- GV: Hồ Thanh Hải Giáo án Địa Lí 6 năm học 2020-2021 Tuần: 35, Tiết: 35 Bài 26 Ngày soạn: 15/5/2021 ĐẤT VÀ CÁC NHÂN TỐ HÌNH THÀNH ĐẤT Ngày dạy: /5/2021 I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: 1.1. Trình bày được khái niệm lớp đất, hai thành phần chính của đất - Khái niệm lớp đất: Lớp đất là lớp vật chất mỏng, vụn bở bao phủ trên bề mặt các lục địa. - Hai thành phần chính của đất là thành phần khoáng và thành phần hữu cơ. + Thành phần khoáng chiếm phần lớn trọng lượng của đất, gồm những hạt khoáng có màu sắc loang lổ và kích thước to nhỏ khác nhau. + Thành phần hữu cơ chiếm một tỉ lệ nhỏ, tồn tại chủ yếu trong tầng trên cùng của lớp đất; chất hưu cơ tạo thành chất mùn có màu đen hoặc xám. 1.2. Trình bày được một số nhân tố hình thành đất - Đá mẹ là nguồn gốc sinh ra thành phần khống trong đất. Đá mẹ có ảnh hưởng đến màu sắc và tính chất của đất. - Sinh vật là nguồn gốc sinh ra thành phần hữu cơ. - Khí hậu, đặc biệt là nhiệt độ và lượng mưa tạo điều kiện thuận lợi hoặc khó khăn cho quá trình phân giải chất khoáng và chất hữu cơ trong đất. * THMT: - Biết các nguyên nhân làm giảm độ phì của đất và suy thoái đất. - Biết một số biện pháp làm tăng độ phì của đất và hạn chế sự ô nhiễm đất. 2. Kĩ năng: - Sử dụng tranh ảnh để mô tả một phẩu diện đất, một số cảnh quan tự nhiên trên thế giới. - Mô tả một phẩu diện đất: vị trí, màu sắc và độ dày của các tầng đất. 3. Thái độ: Giáo dục HS ý thức bảo vệ tài nguyên đất. II. CHUẨN BỊ: 1. Giáo viên: Tranh ảnh về mẫu đất. 2. Học sinh: Chuẩn bị bài ở nhà. III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: 1. Khởi động (4p) -Ổn định lớp: Kiểm diện - Kiểm tra bài cũ: HS Câu hỏi Đáp án Biểu điểm K - Em hãy xác định các - HS xác định các dòng biển nóng và 8 điểm dịng biển nóng và lạnh ở lạnh ở NCB và NCN trong Thái Bình NCB và NCN trong Dương Thái Bình Dương? Có
- GV: Hồ Thanh Hải Giáo án Địa Lí 6 năm học 2020-2021 nhận xét gì về hướng + NCB: Dòng nóng: Cưrơsiơ, chảy của chúng? Alacxca; dòng lạnh: Caliphoocnia, 2 điểm Ơiasiơ + NCN: Dòng nóng: Đơng Úc, dòng lạnh: Pêru - Các dòng biển nòng chảy từ vùng vĩ độ thấp (xích đạo) về vùng vĩ độ cao và các dòng biển lạnh chảy từ vùng vĩ độ cao về vùng vĩ độ thấp. 2. Hình thành kiến thức: (35ph) a. Giới thiệu bài: (1ph) Trên bề mặt các lục địa có một lớp vật chất xốp gọi là thổ nhưỡng hay gọi là lớp đất. Do được sinh ra từ các sản phẩm phong hóa của các lớp đất đá trên bề mặt Trái Đất nên các loại đất đá đều có những đặc điểm riêng. Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hơm nay. b. Tiến trình bài dạy: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức Hoạt động: Lớp đất trên bề mặt các lục địa (10ph) - GV yêu cầu HS đọc mục 1 - HS đọc mục 1 SGK 1. Lớp đất trên bề mặt các SGK trang 78. trang 78. lục địa: - Em hiểu gì về đất? - Lớp vật chất mỏng, vụn Lớp vật chất mỏng, vụn bở bở bao phủ trên bề mặt bao phủ trên bề mặt các lục các lục địa gọi là lớp đất. địa gọi là lớp đất. * GV giải thích: + Thổ là đất, nhưỡng là loại đất mềm xốp. + Giữa đất trồng và đất trong địa lí không giống nhau. + Đất trồng là một thuật ngữ dùng trong nông nghiệp, mỏng khoảng 20cm ở trên cùng của lớp đất. + Thổ nhưỡng là chỉ lớp vật chất xốp, được sinh ra từ sản phẩm phong hóa của các lớp đất đá trên bề mặt Trái Đất. - Yêu cầu HS quan sát H.66 SGK trang 78. - HS quan sát H.66 SGK - Em hãy kể tên các tầng đất? trang 78. - Có 3 tầng: + A: Tầng chứa mùn - Em hãy nêu đặc điểm về độ + B: Tầng tích tụ dày và màu sắc của mỗi tầng + C: Tầng đá mẹ đất?
- GV: Hồ Thanh Hải Giáo án Địa Lí 6 năm học 2020-2021 - Tầng dày nhất là tầng B, đến tầng A và mỏng nhất là tầng C - Màu sắc: - Em có nhận xét gì về độ dày + Tầng A màu xám đậm và màu sắc của mỗi tầng đất? + Tầng B màu vàng, cam + Tầng C màu vàng xen lẫn màu đen. - Màu sắc và độ dày của mỗi tầng là không giống nhau. Hoạt động2: Thành phần và đặc điểm của thổ nhưỡng.(15ph) 2. Thành phần và đặc điểm của thổ nhưỡng: a. Thành phần của thổ nhưỡng: - Em hãy cho biết đất bao - Đất bao gồm hai thành Có hai thành phần chính là: gồm những thành phần chính phần: thành phần khống Thành phần khoáng và thành nào? và thành phần hữu cơ. phần hữu cơ. - Thành phần khoáng có đặc - Thành phần khoáng - Thành phần khoáng chiếm điểm như thế nào? chiếm phần lớn trọng phần lớn trọng lượng của đất lượng của đất gồm những gồm những hạt khống có màu hạt khống có màu sắc sắc loang lổ và kích thước loang lổ và kích thước khác nhau. khác nhau. - Dựa vào kiến thức đã học, - Nguồn gốc là các sản em hãy cho biết nguồn gốc phẩm phong hóa của đá của thành phần khoáng trong gốc. đất? * GV bổ sung: Có thể là sản phẩm phong hóa nơi khác di chuyển tới. - Cho biết, thành phần hữu cơ - Thành phần hữu cơ - Thành phần hữu cơ chiếm có vai trò và đặc điểm như chiếm một tỉ lệ nhỏ, tồn một tỉ lệ nhỏ, tồn tại chủ yếu thế nào? tại chủ yếu trong tầng trên trong tầng trên cùng của lớp cùng của lớp đất. Có vai đất; chất hữu cơ tạo thành trò quan trọng đối với chất mùn có màu đen hoặc chất lượng đất. xám thẫm. - Tại sao chất hữu cơ chiếm - Chất hữu cơ sẽ là nguồn một tỉ lệ nhỏ nhưng có vai trò cung cấp chất dinh dưỡng lớn lao đối với thực vật? cho cây. - Như vậy thành phần hữu cơ - Là từ các sinh vật sống trong đất có nguồ gốc từ đâu? như rễ cây, các loại vi khuẩn, sâu bọ, giun dế và
- GV: Hồ Thanh Hải Giáo án Địa Lí 6 năm học 2020-2021 * GV bổ sung: Trong thành xác động thực vật bị phân phần hữu cơ thì chất mùn là huỷ. thành phần quan trọng nhất. - Em hãy giải thích tại sao chất mùn là thành phần quan trọng nhất? - Chất mùn là nguồn thức ăn dồi dào, cung cấp - Ngoài hai thành phần chính những chất cần thiết cho thì ở trong đất còn tồn tại sự tồn tại của thực vật. những thành phần nào? - Ngoài ra còn có nước và không khí, hai thành phần này tồn tại trong các khe * GV giảng giải: Điểm mấu hổng của các hạt khóang. chốt để phân biệt đá với đất b. Đặc điểm của thổ nhưỡng: là độ phì nhiêu: Độ phì là một tính chất hết sức quan trọng của các loại Độ phì là một tính chất hết đất. Vì cung cấp cho thực sức quan trọng của các loại vật: nước, chất dinh dưỡng đất. và các yếu tố khác. * THMT: - Theo em con người đã có những biện pháp nào để làm - Con người đã bón phân, tăng độ phì cho đất? tháo chua, rữa mặn, ém - Ben cạnh đó con người phèn. cũng đã làm giảm độ phì của - Phá rừng => xói mòn đất đất như thế nào? đai, sử dụng không hợp lí phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, đất bị hoang hố. Hoạt động 3: Các nhân tố hình thành đất (9ph) - GV yêu cầu HS đọc mục 3 - HS đọc mục 3 SGK 3. Các nhân tố hình thành SGK trang 79. trang 79. đất: - Khi cầm nắm đất trong tay - Đất được hình thành do em cho biết đất được hình nhiều nhân tố, trong đó thành do những nhân tố nào? quan trọng nhất là đá mẹ, - Vậy đá mẹ có vai trò như sinh vật và khí hậu. thế nào trong việc hình thành - Đá mẹ là nguồn gốc sinh - Đá mẹ là nguồn gốc sinh ra đất? ra thành phần khóang thành phần khóang trong đất. trong đất. Đá mẹ có ảnh hưởng đến màu - Em hãy cho biết vai trò của sắc và tính chất của đất. sinh vật thể hiện như thế nào - Vi sinh vật: phân giải - Sinh vật là nguồn gốc sinh trong việc hình thành đất? tàn tích hữu cơ => tổng ra thành phần hữu cơ. hợp vật chất hữu cơ (mùn) trong đất ngòai ra
- GV: Hồ Thanh Hải Giáo án Địa Lí 6 năm học 2020-2021 - Em hãy cho biết vai trò của còn có giun đất, kiến, khí hậu thể hiện như thế nào? mối. - Khí hậu, đặc biệt là nhiệt độ - Là nguyên nhân phân và lượng mưa tạo điều kiện huỷ đá về mặt vật lí. thuận lợi hoặc khó khăn cho quá trính phân giải các chất - Ngoài ba nhân tố trên, sự khóang và chất hữu cơ trong hình thành đất còn chịu ảnh đất. hưởng của nhân tố nào? * GV bổ sung: - Sự hình thành đất còn + Độ dốc của địa hình ảnh chịu ảnh hưởng của địa hưởng đến quá trình rữa trôi, hình và thời gian. xói mòn đất. + Sự hình thành đất là cả một quá trình lâu dài mỗi giai đoạn đem lại cho đất những tính chất khác nhau. Thời gian là yếu tố phá huỷ đá mẹ, phân giải chất hữu cơ. - Đất ở nơi em đang ở chủ yếu là loại đất nào? Thích hợp để trồng những cây gì? - Chủ yếu là đất phù sa, thích hợp để trồng các loại lương thực, cây ăm quả,... 3. Luyện tập (4p) Yêu cầu học sinh ghép các nhân tố với vai trò đối với quá trình hình thành đất sao cho phù hợp: Các nhân tồ Vai trò đối với quá trình hình thành đất Ghép 1. Đá mẹ A. Ảnh hưởng trực tiếp qua nhiệt độ, lượng mưa; 1+ ảnh hưởng gián tiếp qua sự phát triển của sinh vật. 2. Sinh vật B. Qua quá trình phong hóa đá tạo thành thành phần 2+ khoáng của đất, mỗi loại đá sẽ tạo nên 1 loại đất khác nhau. 3. Khí hậu C. Cung cấp thành phần axit hữu cơ cho đất nhờ vi 3 sinh vật phân hủy xác động, thực vật thành mùn. D. Tích cực: Tác động cải tạo đất, trồng cây. 4+ 4. Địa hình Tiêu cực: Thải các chất độc hại vào trong đất. Canh tác quá mức, chặt phá rừng,... 5. Thời gian Đ. Phân bố lại thành phần trong đất, ở vùng thấp sẽ 5+ tích tụ nhiều mùn hơn. 6. Con người E.Quyết định tuổi và chất lượng của đất. 6+
- GV: Hồ Thanh Hải Giáo án Địa Lí 6 năm học 2020-2021 4. Vận dụng/mở rộng (2ph) - Xem lại các nội dung ôn tập chuẩn bị cho kì kiểm tra học kì II - Chuẩn bị: các dụng cụ học tập cho đầy đủ. IV. RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY: ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ..................................................................................................................................... ............................

